مقاله سویق برنج از منظر معصومین


مقدمه
سویق به خاطر تنوع بالای محتوایی؛ خواص و اثرات متفاوتی دارد که بسته به نوع بیماری یا احتیاج جسمی و روحی می توان از آن بهره جست. از جمله سویق برنج که از سویق های مهم خوراکی-درمانی است.

خواص سویق برنج از منظر معصومین علیهم السلام

درمان اسهال و لاغری هایی است که به دلیل بیماری و اسهال به وجود آمده است.
وَ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ(ع) أَنَّ رَجُلًا مِنْ أَصْحَابِهِ شَكَا إِلَيْهِ اخْتِلَافَ الْبَطْنِ فَأَمَرَهُ أَنْ يَتَّخِذَ مِنَ الْأَرُزِّ سَوِيقاً وَ يَأْخُذَهُ وَ يَشْرَبَهُ فَفَعَلَ فَاشْتَدَّ بَطْنُهُ وَ قَالَ مَرِضْتُ سَنَتَيْنِ أَوْ أَكْثَرَ فَأَلْهَمَنِيَ اللَّهُ الْأَرُزَّ فَأَمَرْتُ بِهِ فَغُسِلَ وَ جُفِّفَ ثُمَّ أُمِسَّ النَّارَ وَ طُحِنَ وَ جَعَلْتُ بَعْضَهُ سَوِيقاً وَ بَعْضَهُ حَسَاءً وَ اسْتَعْمَلْتُهُ فَبَرَأْتُ. [۱]

 

از امام صادق(ع) نقل است شخصی از اصحابش از شدت اسهال به او شکایت کرد. حضرت به او امر فرمود از برنج، سویق بسازد و میل کند. او انجام داد و اسهالش برطرف شد. حضرت فرمودند: حدود دو سال یا بیشتر بیمار شدم؛ پس خداوند به من برنج الهام فرمود. پس دستور دادم برنج را شستند و خشک کردند، سپس تفت دادند و آسیاب کردند و من مقداری از آن را به صورت سویق و مقداری را به صورت سوپ استفاده کردم و بهبود یافتم.

 

عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ(ع) قَالَ: مَرِضْتُ مَرَضاً شَدِيداً فَأَصَابَنِي بَطَنٌ فَذَهَبَ جِسْمِي فَأَمَرْتُ بِأَرُزٍّ فَقُلِيَ ثُمَّ جُعِلَ سَوِيقاً فَكُنْتُ آخُذُهُ فَرَجَعَ إِلَيَّ جِسْمِي. [۲]
امام صادق(ع) فرمودند: شدیداً بیمار شدم، به طوری که به اسهال مبتلا شدم و بدنم ضعیف شد. دستور دادم برنج را آماده کنند، پس برنج تفت داده شد و به صورت سویق درآمد. از آن استفاده کردم و بدنم به حالت اول بازگشت.

 

البته به نظر می رسد برنج به هر شکلی که استفاده شود درمان اسهال است. در دو روایت پیش گفته، سه روش استفاده از برنج بیان شد. هر چند روش های دیگر، سویق نیست، صاحب الکافی (ره) آن را ذیل موضوع سویق بیان فرمود؛ چراکه فرآورده  نهایی ماده ای است که همان مختصات سویق را دارد.

به هرحال برنج می تواند به شکل های مختلف استفاده شود، به شرط این که خواص آن محفوظ بماند؛ مثلاً به حالت آبکش نباشد. مؤید این مطلب، روایتی است که مرحوم علامه مجلسی (ره) نقل فرموده که در آن همین خواص به نان برنج اختصاص داده شده است.

وَ رُوِيَ‏ إِطْعَامُ الْمَسْلُولِ وَ الْمَبْطُونِ خُبْزُ الْأَرُزِّ وَ … [۳]
و روایت شده که غذای بیمار مبتلا به اسهال، نان برنج است و… .

 

باید دقت داشت که آنچه در گذشته به آن اطلاق برنج می شده، برنج به همراه سبوسش بوده است. امروزه نیز در اکثر کشور هایی که مصرف برنج دارند، آن را با سبوس(برنج قهوه ای) استفاده می کنند.

سویق<>

منابع


[۱] . دعائم الإسلام، ج‏۲، ص ۱۴۳
[۲] . المحاسن، ج‏۲، ص۵۰۲
[۳] . بحار الأنوار (ط – بيروت)، ج‏۵۹، ص ۲۶۰